مجله سورنا: بررسی آثار فریبا وفی؛ با «ترلان» در «رویای تبت»

,بررسی کتاب رویای تبت,اخبار فرهنگی,داستان رمان پرنده من

مجله سورنا: بررسی آثار فریبا وفی؛ با «ترلان» در «رویای تبت»

فریبا وفی نام آشنای ادبیات معاصر ایران متولد ۱۳۴۱ شمسی در تبریز است.

او از سنین کودکی به نوشتن علاقه داشت و نوشتن را در نوجوانی آغاز کرد. فعالیت حرفه ای او به عنوان یک نویسنده داستان و رمان از سال ۱۳۶۷ آغاز شد. او تا سال ۱۳۸۱ چند مجموعه داستان منتشر کرد و در سال ۸۱ نخستین رمانش انتشار پیدا کرد.

 

این رمان "پرنده من" نام داشت که از سوی مخاطبان مورد استقبال قرار گرفت. "پرنده من" در همان سال انتشار برنده ی جوایز معتیر بسیاری، چون جایزه هوشنگ گلشیری و یلدا شد. این رمان تا کنون بیش از ۲۰ بار تجدید چاپ شده است. حال در این مطلب قصد داریم نگاهی موجز به آثاری که تا کنون فریبا وفی نوشته و منتشر کرده است بیندازیم.

 

بررسی آثار

فریبا وفی را می توان از نویسندگان موفق دوران معاصر دانست. او در طول سال های اخیر با نوشتن آثار قابل تامل و استاندارد، توانست توجه مخاطبان ادبیات فارسی را به خود جلب کند. طیف مخاطبان رمان ها و داستان های فریبا وفی در سال های اخیر هر روز گسترده تر شده است. البته گفتنی است که نخستین رمان او و بسیاری از آثارش تا کنون به زبان های بسیاری در دنیا ترجمه شده اند و این موضوع می تواند نشانگر این باشد که وفی در آثارش عناصری جهانشمول داشته و داستان هایش را محدود به مخاطب ایرانی نکرده است. برای اینکه اثر یک نویسنده بتواند فراتر از مرز میهنش برود شرایطی لازم است. او در ابتدای امر باید از هر گونه شعار زدگی و مسائل تاریخ مصرف دار پرهیز کند. وفی در آثارش به هیچ عنوان شعار نمی دهد. او از زنان می گوید، شخصیت های اصلی داستان هایش اغلب زنان هستند.

 

اما او این زنان را تنها نظاره می کند و در دل داستان پرورش می دهد. او به صورت طبیعی برداشت خود از جامعه را بسیار ریزبینانه می نویسد. فریبا وفی با استفاده از زبانی روان و حتی ساده، مفاهیم عمیقی را مطرح می کند. او این کار را با استفاده از جملاتی سبک و کوتاه با دایره لغاتی که مفهوم را می رساند انجام می دهد. ممکن است در مواجهه ی اول با آثار وفی به نظر بیاید که او دایره لغات وسیعی نداشته و یا حتی سادگی جملات باعث شود که جملات و دیالوگ ها در داستان پیش پا افتاده به نظر بیایند. اما واقعیت این است که این توانایی وفی است که بتواند مخاطب خود را از هر قشر و سطح سوادی به فکر فرو ببرد و مفاهیمی شگرف را با اون سهیم شود. طنز، عنصر دیگری است که فریبا وفی بسیار هوشمندانه از آن بهره می برد.

 

او در موقعیت ها و دیالوگ هایی که خلق می کند، گاه طنزی را وارد می کند که به راحتی می تواند لبخندی را برای خواننده به ارمغان بیاورد. داستان های فریبا وفی هیچ کدام داستان عجیب و غریبی ندارند. او به گونه ای در رمان ها و همینطور داستان هایش زندگی روزمره را داستان می کند. این بدان معنی نیست که تعلیق و هیجان در داستان های فریبا وجود ندارد. عنصر تعلیق مانند تمام عناصر داستانی دیگر وجود دارد، اما این تعلیق نیز شبیه تعلیق های زندگی واقعی و روزمره است.

 

پرنده من

 

,بررسی کتاب رویای تبت,اخبار فرهنگی,داستان رمان پرنده من

 

پرنده من روایت زندگی زن میانسالی است که از اینکه هویتی مستقل و فردی نداشته است رنج می کشد. رمان زندگی روزمره و کشمکش این زن بیش از هر چیز با خودش را روایت می کند. او شوهری به نام امیر دارد که احساسش در طول رمان نسبت به او تغییر می کند. او در ابتدای داستان امیر را مردی شجاع می پندارد که برای زندگی خود و خانواده اش تلاش و حتی مبارزه می کند. اما به مرور و با کنکاش در روح خود درمی یابد که امیر هیچ گاه به لحظ روحی و عاطفی نتوانسته او را در زندگی اش راضی نگه دارد.

 

آن تعلیقی که در آثار فریبا وجود دارد اغلب به همین شکل است. تعلیق و اوج داستان در واقع آنجایی است که شخصیت محوری داستان پی به درون خود و واقعیت زندگی اش می برد. در واقع شاید تعلیق اصلی زندگی هر یک از ما هم در همین لحظالت از زندگی است. زمانی که در می یابیم سال ها خود را فریب داده ایم و با خود روراست نبوده ایم. شخصیت اصلی رمان پرنده من مانند اکثر زنان شرقی، گرفتار طرز فکری پر تضاد و آمیخته با سنت است. او به راحتی تابع تفکر جمع می شود و برایش راحت تر است که خود را به نفهمیدن بزند تا اینکه با واقعیت زندگی اش روبرو شود. اما در نهایت این شخصیت تغییر می کند و اصل داستان همین تغییر است.

 

ترلان

 

,بررسی کتاب رویای تبت,اخبار فرهنگی,داستان رمان پرنده من

 

رمان «ترلان» که در ایران بیش از ۱۹ بار تجدید چاپ شده است، در سال ۹۶ موفق به کسب جایزه بنیاد ادبی لیت پروم آلمان شد. داستان ترلان در واقع قصه ی دو دختر جوان است که به دنبال یافتن شغل سر از آموزشگاه پاسبانی در می آورند، محیطی خشن و ناآشنا، پر از فرمان های نظامی و قوانین دست وپا گیر. محیط آموزشگاه با دخترانی که هر کدام از شهری آمده اند سطر به سطر نشان داده می شود. ترلان می خواهد نویسنده شود، اما نوشتن با آن محیط در تعارض است. او در پی حل این تعارض است و در کش و قوس ماجرا های داستان به خواست درونی خود نزدیک می شود... داستان جوانی شخصیت اصلی ترلان در دوره ی حکومت پهلوی گذشته است.

 

این شخصیت شخصیتی اهل فکر و مطالعه است و در این داستان در موقعیتی قرار می گیرد که پر از تضاد است. او که جوانی پر شور بوده در حال حاضر می خواهد مامور نیروی انتظامی شود. همین موقعیت کافی است که یک شخصیت پردازی عمیق شکل بگیرد. رمان ترلان نیز مانند دیگر آثار وفی مسئله ای دارد که در واقع مسئله ی بسیاری از زنان در ساسر دنیا و به ویژه در کشور های شرقی است. ترلان را می توان به لحاظ شخصیت پردازی های منحصر به فردش، شخصیت محورترین اثر فریبا وفی دانست.

 

رویای تبت

 

,بررسی کتاب رویای تبت,اخبار فرهنگی,داستان رمان پرنده من

 

رویای تبت اولین بار در سال ۱۳۸۴ منتشر شد. این رمان برنده ی جایزه گلشیری و مهرگان ادب شد و تاکنون بار ها تجدید چاپ شده است. رویای تبت روایت زندگی زن و شهری به نام جاوید وشیوا است. این دو شخصیت به طور وسواس گونه ای سعی دارند که همه ی اعمالشان در زندگی منطبق برمنطق و با چارچوب باشد، اما با ورود شخصیت های دیگری به زندگی این دو، زندگی این زوج دچار تحولاتی می شود. شخصیت های اصلی رویای تبت نیز مانند دیگر آثار وفی، دچار تغییر و تحول می شوند.

 

شیوا درست زمانی که فکر می کند همه ی راه ها را درست رفته و زندگی اش به شکل هندسه گونه ای بر منطق استوار بوده، در می یابد که خلایی عمیق در روح و زندگی اش وجود دارد. این خلا آنقدر عمیق و بزرگ است که در طول داستان به راحتی می تواند زندگی یی را که که به ظاهر استوار و محکم بود را به چالش های بزرگی بکشاند.

 

bartar​inha.‎​ir