مجله سورنا: علوم جامعه شناسی در جامعه مصرف نمی شود

,جامعه شناسی ایران,جامعه,اخبار اجتماعی

مجله سورنا: علوم جامعه شناسی در جامعه مصرف نمی شود

پنجمین همایش ملی روز علوم اجتماعی به همت گروه جامعه شناسی دانشگاه خوارزمی و با همکاری انجمن جامعه شناسی ایران دیروز در دانشگاه خوارزمی برگزار شد. 

 

این همایش بر اساس روال هرساله خود همزمان با زادروز مرحوم غلامحسین صدیقی و با حضور جمعی از اساتید برجسته جامعه شناسی برپا شد و بخشی از آن به بازخوانی خاطرات و تلاش های مرحوم غلامحسین صدیقی و محمد امین قانعی راد اختصاص یافت. 

 

البته، اصلی ترین عنوان این مراسم مسائل و چالش های علوم اجتماعی در ایران بود که هر کدام از اساتید صاحب نظر علوم اجتماعی بخشی از این موضوع را مورد نقد و بررسی قرار دادند. همه این کارشناسان تأکید کردند که وضعیت جامعه شناسی در ایران بحرانی است و مسئولان و آحاد جامعه آنطور که شایسته است با آن برخورد نمی کنند. بر همین اساس، جامعه شناسی و آموزش آن در ایران نیازمند یک تحول اساسی است.

 

علوم جامعه شناسی در جامعه مصرف نمی شود

«باقر ساروخانی» عضو هیأت علمی دانشگاه تهران درباره چالش های علوم اجتماعی هم گفت: متأسفانه در زمینه علوم اجتماعی دچار نوعی بحران شده ایم. به این معنی که جامعه نسبت به علوم جامعه شناسی بی اعتنا شده و شاهد این هستیم که کالاهایی که به دست اساتید جامعه شناسی تولید شوند توسط مسئولان و جامعه مصرف نمی شوند.

 

ساروخانی ادامه داد: جای تأسف دارد که دروس جامعه شناسی در دانشگاه های ما توسط اساتید غیر مرتبط آموزش داده می شود و به کارشناسان علوم اجتماعی دروس دیگری برای تدریس ارائه می دهند. همین کم توجهی باعث می شود که دانشجویان برتر کمتری به حوزه علوم اجتماعی وارد شوند. او افزود: به همین خاطر زمانی که دانشجویان علوم اجتماعی باید به تولید دانش بپردازند از عهده آن برنمی آیند و همین موضوع دانشگاه و دانشجویان را وارد یک دور باطل می کند.

 

ناکارآمدی آموزش علوم اجتماعی در ایران

«ابوالفضل مرشدی»، عضو هیأت علمی دانشگاه یزد درباره دیدگاه های استاد قانعی راد راجع به آموزش علوم اجتماعی گفت: مرحوم دکتر قانعی راد شکل گیری اجتماع علمی را مهم ترین پیش شرط آموزش علم می دانست و معتقد بود دانشگاه باید بیش از آن که به واحد های اداری و آیین نامه های سازمانی متکی باشد باید به انگیزه متناسب با روحیه و اخلاق و فرهنگ توجه کند.

 

او با تأکید بر این که دکتر قانعی راد اعتقاد داشت وضعیت آموزش علوم اجتماعی در ایران ناکارآمد است، گفت: او معتقد بود کم شدن رابطه اساتید و دانشجویان باعث ایجاد نوعی بحران در تربیت دانشجوی باکیفیت می شود. و این باعث می شود دانشجویان الگویابی از اساتید خود را از دست بدهند و نتوانند با شور و شوق راه آنها را ادامه دهند. وی گفت: علوم اجتماعی باید به صورتی باشد که نه تنها برای خود بلکه برای سایر علوم هم تلاش کند و برای روانشناس ها و فیلسوفان و... نیز پیامد داشته باشد.

 

ساختار آموزشی کشور باید متحول شود

«سارا شریعتی»، استاد دانشگاه تهران گفت: اگر به تاریخ مراجعه کنیم متوجه می شویم که در زمان های گذشته کتاب ها جان داشتند و هر کتاب می توانست تحول اجتماعی عظیمی به وجود آورد. حتی برخی در گذشته معتقد بودند کتاب ها می توانند خطرناک باشند. سؤال من این است که آیا در حال حاضر نیز کتاب ها جان دارند و خطرناک هستند؟

 

او با طرح این سؤال که چرا دانشجویان با این که کتاب های درسی خود را برای گرفتن نمره مطالعه می کنند اما هیچ تحولی در آنها اتفاق نمی افتد، گفت: به نظر می رسد که دانش جامعه شناسی امروز ما جان دار نیست و به همین علت ضروری است تا ساختار آموزشی ما متحول شود. شریعتی به نبود تداوم و پیوستگی در آموزش جامعه شناسی کشور تأکید کرد و گفت: آموزش ما باید به طور مدون و پیوسته از دوران مدرسه تا دانشگاه ادامه داشته باشد. این درحالی است که در دانشگاه ها تنها به چند واحد درسی اکتفا می شود.

 

نقش پررنگ علوم اجتماعی در حل مشکلات جامعه

«حسین سراج زاده»، رئیس انجمن جامعه شناسی ایران و دبیر علمی همایش در مورد چالش های آموزش علوم اجتماعی در ایران نیز گفت: با این که علوم اجتماعی در چندین دهه اخیر رشد قابل توجهی داشته است اما هنوز از این علوم به طور کاربردی در جامعه استفاده نمی شود. چراکه در اجماع علوم اجتماعی با سایر علوم ضعیف عمل کرده ایم و رویکرد فقهی، روانشناسی و... هم نتوانسته به حل مشکلات موجود کمک کند. بنابراین، برای حل مشکلات جامعه امروزی نیاز به استفاده از علوم اجتماعی در علوم مختلف داریم. او اظهار داشت: علوم اجتماعی همواره به مدیران و جامعه مدنی کمک می کند تا مشکلات جامعه را به بهترین نحو ممکن حل کنند. این موضوع مسئولیت کارشناسان اجتماعی را سنگین می کند و به همین خاطر کارشناسان علوم اجتماعی باید خود را همواره برای نیازهای جدید جامعه آماده کنند.

 

جاماندگی آموزش های دانشگاهی 

از تحولات جامعه

«سید ضیا هاشمی» استاد دانشگاه تهران با تأکید بر این که متأسفانه با دانشگاه اجتماعی ای روبه رو هستیم که دغدغه ها پیوندی با مسائل و واقعیت جامعه بیرونی ندارد، گفت: درحال حاضر آموزش های جامعه شناسی ما از تحولات اجتماعی متأثر نیست و با جاماندگی آموزش های دانشگاهی از تحولات جامعه معاصر روبه رو هستیم. 

 

این جاماندگی باعث شده با یک دانشگاه بی کیفیت مواجه باشیم. مدیر عامل ایرنا افزود: این مسائل باعث شده تا ندانیم با حجم انبوه فارغ التحصیلان سطح عالی آن چه باید بکنیم و اساساً این جمعیت به چه منظوری آموزش دیده اند. بنابراین، بی هدفی و عدم کاربردی بودن یکی از مشکلات جدی دانشگاه امروز ما است. این درحالی است که آموزش عالی در دانشگاه های معتبر دنیا در اثر جهانی شدن دچار تغییر و تحولات اساسی شدند. 

 

ضیا هاشمی تأکید کرد: محتوای آموزش های ما باید یک پیوند بیرونی با مسائل واقعی جامعه داشته باشند. تا در حوزه تئوری و نظری متوقف نشویم. نداشتن این پیوند باعث می شود که کنش گری در دانشگاه ها در معرض خطر بیفتد و با استادانی مواجه شویم که برای مخاطبان خود جذاب نیستند. 

 

او با بیان این که آنچه که نیاز داریم این است که بعد انتقادی جامعه شناسی را مورد توجه قرار دهیم و به آن میدان دهیم و آن را تقویت کنیم، تأکید کرد: علاوه بر اینها از بازاندیشی در محتوای رشته ها، اعتماد به دانشجویان و حوزه علوم انسانی نیز نباید غافل شویم.

 

iran-​newspaper.‎​com