مجله سورنا: برنامه دولت برای تعرفه های انرژی در سال ۹۸

,لایحه بودجه 98,افزایش قیمت حامل های انرژی,تعرفه های انرژی

مجله سورنا: برنامه دولت برای تعرفه های انرژی در سال 98

دولت بزودی لایحه بودجه ۱۳۹۸ را تقدیم مجلس شورای اسلامی می کند اما شنیده می شود که افزایش قیمت حامل های انرژی در قالب بودجه سال آتی به طور جدی مطرح نیست. آنچه دولت در حال پیگیری است و مجلس نیز با آن موافقت ضمنی کرده، تشویق و تنبیه مشترکان آب و برق و اجباری کردن استفاده از کارت سوخت شخصی برای مدیریت مصرف است. به عبارت دیگر اصلاح مصرف و سوق دادن پرمصرف ها به رویه صحیح و جلوگیری از پدیده هایی نظیر قاچاق به اولویت نخست تبدیل شده تا آزادسازی قیمت ها. مجلس نیز برخلاف سال های گذشته در این مورد با دولت هم عقیده و همراه است.

 

 

مدتی است که وزارت نیرو طرحی برای تنبیه و تشویق قیمتی مشترکان آب و برق تدوین کرده که به گفته محسن بختیار، معاون برنامه ریزی و امور اقتصادی وزیر نیرو اکنون این طرح در دست دولت و بررسی در کمیسیون های مختلف است. به عبارت دیگر یک قدم تا تصویب نهایی فاصله دارد. بختیار در گفت و گو با «ایران» توضیح داد: «رویکردی که وزارت نیرو دنبال می کند، بیش از افزایش قیمت ها و درآمد دولت در زمینه مدیریت مصرف است.

 

در ایران تعداد محدودی از مشترکان بالاتر از الگوی مصرف ماهانه به استفاده از آب و برق اقدام می کنند و علاوه بر مشکلاتی که ایجاد می کنند، بیشترین یارانه را به خود اختصاص می دهند. این افراد بدمصرف هستند و می خواهیم با استفاده از ابزارهای قیمتی آنها را به سمت خوش مصرفی سوق دهیم.» او با اشاره به اینکه هنوز جزئیات نهایی طرح مشخص نیست، اذعان کرد: «امیدواریم این طرح تا پایان سال نهایی و آماده اجرا شود. بدمصرف ها باید هزینه مصرف بالا را بپردازند و اغلب هم دهک های پردرآمد جامعه اند. اما در عوض باید از کسانی که در چارچوب صحیحی به مصرف آب و برق می پردازند، تشکر و آنها را تشویق کرد. این موضوع نیز ممکن است در قالب کاهش تعرفه ها تعریف شود.» به گفته معاون وزیر نیرو بعید است که دولت برای سال ۹۸ برنامه و پیشنهادی برای افزایش یکسان تعرفه ها داشته باشد.

 

یارانه ها را هدفمند کنیم

کارشناسان بر این باورند که عامل رواج این بدمصرفی در ایران یارانه ها بوده و باید در روند کنونی با نگاه اصلاح الگوی مصرف و بدون فشار بر اقشار آسیب پذیر جامعه تجدید نظر شود.  برای مثال یک نهاد سیاست پژوهی در نامه ای به رئیس جمهوری، ضمن اشاره به تجربه ناموفق کشور در سال ۹۳، اصلاح تعرفه برق مشترکان پرمصرف را تنها راه جلوگیری از بروز خاموشی در تابستان ۹۸ دانست. به عقیده شبکه تحلیلگران اقتصاد مقاومتی دولت باید یارانه پنهانی را که به مشترکان پرمصرف می دهد  رفته رفته کاهش داده و قیمت واقعی انرژی را از پله های بالای مصرف دریافت کند؛ اقدامی که علاوه بر کاهش هزینه های دولت، به عدالت نزدیک تر است.

 

در همین حال علی شمس اردکانی کارشناس انرژی و رئیس کمیسیون انرژی اتاق ایران معتقد است که دادن یارانه به ثروتمندان و پرمصرف ها اقدامی سفیهانه و خلاف اصول اخلاقی و شرعی است. او در گفت و گو با «ایران» اذعان کرد: «قیمت روی نحوه مصرف تأثیر مستقیم دارد. اگر می خواهید حوضی را آب کنید، باید اول سوراخ هایش را بگیرید. برای حل مشکلات فعلی مصرف هم ابتدا باید نظام پرداخت یارانه ها اصلاح شود. این موضوعی اقتصادی نیست، عقل است. همان طور که مردم می دانند نباید کالای گرانی خرید و اگر هم خریده شد، اسراف نباید کرد.»

 

بنزین، گاز، آب و برق گران نمی شود، مگر...

مجلس شورای اسلامی سال گذشته در جریان بررسی لایحه بودجه ۱۳۹۷ درخواست دولت برای اصلاح تعرفه ها را رد کرد و به جد طرفدار سوخت و انرژی ارزان برای تمام اقشار جامعه بود که مبادا نارضایتی اجتماعی شکل بگیرد. امسال اما شرایط تغییر کرده است. به طوری که با پیشنهاد دولت برای تنبیه پرمصرف ها از طریق ابزار قیمتی، خود مجلسیون نیز به دنبال اجرای درست این طرح مدیریت مصرف بویژه در مورد برق و بنزین هستند.

 

حسن بهرام نیا، عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی یکی از این افراد است. او در گفت و گو با «ایران» اذعان کرد: «باید با نگاهی درست به ابزار قیمتی، مصرف انرژی در کشور را مدیریت کنیم. دولت طرح هایی را برای تشویق و تنبیه کم مصرف ها و پرمصرف ها تهیه کرده که به نظر معقول می رسد.»

 

بهرام نیا ادامه داد: «اما بعید است که افزایش تعرفه ها به طور یکسان برای سال آتی و در قالب بودجه رقم بخورد، چراکه هنوز جامعه توان پذیرش اصلاح قیمت حامل های انرژی را ندارد. از این رو اگر دولت در لایحه بودجه ۱۳۹۸ درخواست افزایش قیمت حامل های انرژی را بگنجاند، احتمال رد آن در مجلس وجود دارد. مگر آنکه درخواست کارشناسی شده و معقولی باشد.» 

 

احمد صفری، دیگر عضو کمیسیون انرژی  مجلسمی گوید: «بنزین، گاز، آب و برق گران نمی شود، مگر برای پرمصرف ها. به طور کلی اصلاح تعرفه ها برای سال آینده در دستور کار نیست اما با این حال مجلس موافق طرحی است که دولت برای مدیریت مصرف از طریق قیمت ها درنظر گرفته است. او در گفت و گو با «ایران» اذعان کرد: «هر طرحی که برای آن کار کارشناسی شود و دولت دلیل محکمی برای اجرای آن داشته باشد و به اقشار آسیب پذیر جامعه صدمه ای نزند، مجلس نیز اجرای آن را قبول خواهد کرد. الآن در مورد طرح تشویق و تنبیه کم مصرف ها و پرمصرف ها و اجباری شدن کارت سوخت شخصی برای بنزین دوطرحی که دولت در حال بررسی و اجرای آنهاست  تا کنون نمایندگان مجلس نیز از این طرح ها حمایت کرده اند.»

 

الگوی مصرف چقدر است؟

الگوی مصرف آب و برق و گاز در هر منطقه و استان متفاوت از استان و منطقه دیگر است. اما دولت اکنون در حال نهایی کردن این شاخص در کشور است. یعنی بر اساس گرمسیری و یا سردسیری بودن مناطق و محل مصرف آن، الگوی مصرف تغییر خواهد کرد.

 

اما اگر مصرف آب مشترک بخش خانگی در یک دوره بالاتر از ۱۵ مترمکعب و مصرف برق آن بیشتر از ۲۵۰ کیلووات ساعات است، باید مراقب باشد. چراکه احتمالاً بالای مرز قرار دارد و بزودی جریمه این مصرف را باید بپردازید. البته در مورد گاز هنوز تصمیمی گرفته نشده و این طرح بارها در دولت بررسی و رد شده است. اما به طور کلی الگوی مصرف در فصل سرد سال در مناطق نیمه سرد برابر با ۲۶ مترمکعب است.

 

عطیه لباف

 

 

iran​-newspaper.‎​com